Je hebt op NEGS al eerder de preview kunnen lezen van Final Fantasy XIII, maar we hebben natuurlijk ook de uiteindelijke game in handen gekregen en daar ben ik eens goed voor gaan zitten. Final Fantasy XIII is namelijk niet een game die je na een paar uren spelen kan beoordelen. Bij Final Fantasy games is het altijd weer een verrassing wat voor ervaring het op gaat leveren.

Complex verhaal in het Datalog
Final Fantasy games, en dan met name de futuristische varianten waar dit deel ook onder valt, hebben vaak zeer complexe verhaallijnen en deel dertien vormt hier geen uitzondering op. Je wordt midden in het verhaal gestort en vanaf daar ben je op jezelf aangewezen om deze te volgen. Als je puur de game speelt en de tussenfilmpjes bekijkt zonder dat je de uitgebreide tekst in het Datalog (in het optievenster) leest, ga je het verhaal niet volgen. Er zijn teveel facties met verwarrende namen die het verhaal uitgebreid en complex maken. Daarnaast vind je in het log vaak ook informatie die gewoonweg niet in de filmpjes verteld wordt. Hoewel ik hou van diepe verhalen, vind ik het jammer dat we in een RPG als Final Fantasy voor de geavanceerde HD-consoles afhankelijk zijn van vele stukken tekst om het verhaal duidelijk te maken.

Karakters met diepgang
Dat je afhankelijk bent van de Datalogs om het verhaal een beetje te volgen, betekent overigens niet dat het verhaal slecht is. Integendeel: het verhaal zit ijzersterk in elkaar wat mede te danken is aan de diepgang van de vele karakters die je tegenkomt. De hoofdpersonen zijn allemaal vervloekt en moeten als zogenaamde ‘l’Cie’s’ doe het leven gaan. L’cies zijn vijanden van de staat en de karakters hebben allemaal hun eigen, vaak tragische, redenen waarom ze doen wat ze doen en waarom ze op die ene dag in de badplaats Bodhum waren toen alle ellende genaamd ‘The Purge’ begon. Fijn is overigens ook dat hoewel Final Fantasy een typische Japanse RPG is, er geen irritant ‘comic relief’ karakters in de game zitten.

Gevechtsrollen
Elk Final Fantasy deel heeft weer een compleet eigen manier van spelen. Bij dit deel heeft men het gevechtsysteem volledig op de schop gegooid. Zo hebben de verschillende karakters een drietal ‘beroepen’ die ze kunnen uitoefenen tijdens de gevechten. Binnen deze beroepen, ‘roles’ genaamd, vind je de Commando (fysieke aanvallen), de Ravager (magische aanvallen met hulp van de elementen), de Medic (genezing), de Saboteur (tegenstanders verzwakken), de Synergist (helpt  vrienden met versterkende magie (buffs)) en de Sentinel (beschermt anderen door de aandacht op zichzelf te vestigen).

Paradigm Shift
Elk karakter heeft drie vaststaande roles en hiermee kun je verschillende klassencombinaties samenstellen genaamd Paradigms. Het is aan jou om per groepsamenstelling – die tijdens het spel regelmatig verandert – de beste Paradigms samen te stellen. Zo bestaat het ene Paradigm uit alleen maar aanvallen, terwijl je met een ander Paradigm je juist richt op genezing of bescherming. Je kunt maximaal zes Paradigms instellen en voornamelijk in de grotere uitdagende gevechten zul je regelmatig ‘shiften’ van het ene Paradigm naar het andere om zo de verschillende situaties het hoofd te bieden en een tactisch voordeel te krijgen.

Geen gedoe
Het gevechtssysteem van Final Fantasy XIII zit briljant in elkaar en het wordt stapsgewijs in de game geïntroduceerd. Dit betekent wel dat de gevechten in het begin van het spel wat saai lijken, maar daar komt gelukkig snel genoeg verandering in. Opvallend is dat de helden geen magic points hebben en dat zij in gevechten dus helemaal los kunnen gaan met hun krachten. Ook worden de HP na elk gevecht ververst en heb je geen gedoe met het genezen van de groep tussen gevechten door. Dit is verfrissend en houdt de vaart in het spel. Wel zijn er speciale technieken die uitgevoerd kunnen worden door de leider. Deze kosten ‘TP’ en hiermee kun je de zwakheden van je vijanden openbaren of supersoldaten genaamd Eidolons oproepen om met je mee te vechten. TP krijg je weer terug door gevechten zo efficiënt mogelijk af te werken.

Groepsmanagement
In de gevechten bestuur je alleen de leider direct. De rest van de groep doet volautomatisch zijn eigen ding maar je kan hen wel enigszins beïnvloeden. Ze (behalve de commando’s) vallen doorgaans dezelfde vijand aan als de leider en ze genezen of beschermen automatisch degene die dit het hards nodig heeft. De AI van je groepsgenoten zit uitstekend in elkaar waardoor je rustig op je computergestuurde teamgenoten kan vertrouwen. Je kan je leider specifieke opdrachten geven maar je zult eerder de automatische aanvalsfunctie gebruiken omdat je te druk bezig bent met het managen van het team en eigenlijk geen tijd hebt om je druk te maken om de specifieke acties van één karakter.

Gevallen leider
Wat wel een zeer groot nadeel van het gevechtssysteem is, is dat de leider van de groep niet verslagen mag worden. Gebeurt dit wel dan is een onverbiddelijk ‘Game Over’ scherm het resultaat. Dit is behoorlijk onlogisch aangezien de leider van de groep regelmatig in het verhaal veranderd wordt. Alle karakters hebben dus leiderschapskwaliteiten en het is om die reden nogal ongeloofwaardig dat de rest het bijltje erbij neergooit als de ‘leider’ knock out gaat. Daarnaast is het ook behoorlijk onpraktisch als de leider van de groep toevallig ook de ‘Sentinel’ rol heeft. Een Sentinel gooit zich voor anderen om zo klappen te vangen. Dat doe je niet snel wanneer je weet dat het ‘Game Over’ is als je net wat teveel klappen krijgt.

Vergevingsgezind
Maar gelukkig is Final Fantasy XIII in tegenstelling tot deel twaalf wel erg vergevingsgezind en word je – als je ‘Game Over’ bent – via de Retry-optie vlak voor de tegenstanders gezet waarvan je het gevecht verloor. Het mooie daarvan is dat je dan nog de mogelijkheid hebt om veranderingen in je karakters aan te brengen om zo de strijd beter voorbereid aan te gaan. Deze vergeeflijkheid ben ik van Final Fantasy eigenlijk niet gewend. Normaal gesproken moet je je laatste save-game inladen en alles overnieuw doen vanaf dat punt. Ik vind de nieuwe vriendelijkere aanpak vele malen beter en deze werkwijze is wat mij betreft een blijvertje.

Creatief met Kristal
Final Fantasy XIII is een RPG en dat betekent natuurlijk dat er flink geüpgraded wordt: zowel de karakters als de uitrusting die je vindt. Elk karakter kan één wapen en één of twee accessoires dragen die verschillende krachten geven. Met behulp van allerlei ingrediënten die je soms vindt bij verslagen vijanden en bij Save-points kunt kopen, kun je deze items opwaarderen. En werkelijk alles kan geüpgraded worden. Dat is op zich heel tof maar er kleven ook enige nadelen aan. Geld is in Final Fantasy XIII namelijk maar een schaars goed en je krijgt dus geen geld van verslagen vijanden. Om aan geld te komen moet je het dus toevallig vinden in ronde zwevende schatkisten of je moet gevonden spullen verkopen. Je zult merken dat je al snel door je geld heen bent en dat je dus maar een beperkt aantal items kan opwaarderen. Je moet dus echt keuzes maken en dat is best lastig. Helemaal dankzij het feit dat de beschrijving van alle spullen nogal summier zijn. Je moet dus eigenlijk een beetje gokken in welk wapen of item je het beste kan investeren. Dit systeem had van mij iets soepeler gemogen. De karakters zelf kunnen natuurlijk ook opgewaardeerd worden en dat systeem is kristalhelder, letterlijk. Upgraden van karakters doe je namelijk via het Crystarium. Hierin zijn allemaal eigenschappen te vinden die je met behulp van Crystogen points (ofwel XP) kan kopen. In het begin zijn deze paden vrij simpel en kun je alles kopen wat je wilt, maar als je over de helft van het spel bent, worden de eigenschappen heftiger en duurder waardoor ook weer keuzes gemaakt moeten worden.

Er staat een l’Cie op de gang
Final Fantasy XIII is mooi, complex, diepzinnig en uitdagend. Maar NEGS is NEGS niet als er geen kritiekpunten te vermelden zijn. De grootste kritiek die je op het spel kunt hebben, is de extreem lineaire gameplay. Elk level is in feite een smalle gang met hier en daar een verdwaald zijspoortje met extra schatten. Je moet heel duidelijk van punt A naar B zonder dat je ook maar enig andere keuze hebt. Pas op het eind van het spel krijg je de mogelijkheid de wereld enigszins te verkennen. Trouwe NEGS-lezers weten dat ik Mass Effect 2 al behoorlijk lineair vond, maar de vrijheid van Mass Effect 2 is gigantisch in vergelijking met Final Fantasy XIII. Weet dus waaraan je begint en kweek geen valse hoop!

NEGS Oordeel
Final Fantasy XIII heeft zo zijn minpunten – waarvan de lineaire gameplay de grootste is – maar weet dit ruimschoots te compenseren door een supermeeslepend verhaal (mits je de Datalogs leest) en een briljant gevechtssysteem te leveren waarin de gevechten fantastisch spectaculair zijn uitgevoerd. Final Fantasy fans mogen dit deel dan ook zeker niet missen en andere gamers die graag een mooi verhaal in een fantasierijke game spelen eigenlijk ook niet.

Website: www.finalfantasy13game.com

Prijs: € 19,99 (Xbox 360)

Verkrijgbaar voor: Playstation 3 en Xbox 360

Gespeeld op: Xbox 360